Chủ Tịch Quốc Hội: Tránh Tình Trạng 'Cấm Mà Như Không Cấm' Khi Sửa Luật Thuốc Lá

HÀ NỘI, ngày 21 tháng 10. — HÀ NỘI, ngày 21 tháng 10. — Ngày 21 tháng 10, thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, đại biểu Quốc hội đoàn Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: không thể chỉ xem xét nguồn thu ngân sách mà phải đặt trong tổng thể lợi ích kinh tế, xã hội, đặc biệt là yêu cầu bảo vệ sức khỏe nhân dân. Dù nguồn thu ngân sách có thể giảm, nhưng việc phòng, chống hiệu quả tác hại của thuốc lá sẽ mang lại lợi ích xã hội rất lớn.

Theo Chủ tịch Quốc hội, các quy định sửa đổi phải bảo đảm rõ ràng, đồng bộ với hệ thống pháp luật, có căn cứ khoa học và đủ tính khả thi để triển khai trong thực tế. Những nội dung cần cấm phải được quy định cụ thể ngay trong luật, tránh tình trạng khi xây dựng văn bản hướng dẫn mới phát sinh vướng mắc.

Tránh Tình Trạng "Cấm Mà Như Không Cấm"

Một trong những nội dung được Chủ tịch Quốc hội lưu ý: dự thảo đề xuất cấm hoàn toàn việc trưng bày sản phẩm, bao bì, hình thức, hình ảnh và tên nhãn hiệu thuốc lá tại các điểm bán buôn, bán lẻ, thay cho quy định hiện hành cho phép trưng bày mỗi nhãn hiệu một bao, một tút hoặc một hộp. Chủ tịch Quốc hội đề nghị đánh giá kỹ tính khả thi, nhất là tại cửa hàng miễn thuế, nhà ga hàng không và khu vực biên giới; đồng thời phân biệt rõ hành vi trưng bày, quảng bá thuốc lá với việc niêm yết giá và sử dụng tên thương mại hợp pháp, bảo đảm thống nhất với pháp luật về sở hữu trí tuệ và pháp luật về giá.

Đối với phương án sử dụng tủ kín để hạn chế việc nhìn thấy sản phẩm thuốc lá, Chủ tịch Quốc hội đánh giá đây là hướng phù hợp, nhưng yêu cầu có hướng dẫn cụ thể và chế tài đủ mạnh, tránh tình trạng quy định cấm nhưng không kiểm soát được trong thực tế. Nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm hiệu quả thực thi, Chủ tịch Quốc hội lưu ý: các quy định phải có khả năng áp dụng và xử lý được hành vi vi phạm.

Mở Rộng Địa Điểm Cấm Hút Thuốc, Kiểm Soát Thuốc Lá Thế Hệ Mới

Về việc mở rộng địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn, dự thảo đề xuất chuyển dần các địa điểm như khách sạn, quán bar, karaoke, vũ trường, nhà hàng từ mô hình có khu vực hút thuốc riêng sang cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà theo lộ trình; đồng thời bổ sung tàu thủy, tàu hỏa vào nhóm phương tiện giao thông công cộng cấm hút thuốc hoàn toàn. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu xây dựng lộ trình rõ ràng, có giai đoạn chuyển tiếp hợp lý để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh hoạt động.

Với đề xuất nâng diện tích cảnh báo ảnh hưởng sức khỏe trên bao bì thuốc lá từ 50 phần trăm lên 85 phần trăm, bổ sung thông tin tổng đài hỗ trợ cai nghiện và thay đổi định kỳ mẫu cảnh báo, Chủ tịch Quốc hội cho rằng việc tăng diện tích cảnh báo phải gắn với đổi mới nội dung, cơ chế giám sát và quy định rõ thời hạn thay đổi mẫu cảnh báo, tránh tình trạng doanh nghiệp chậm thực hiện. Đặc biệt, đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, Chủ tịch Quốc hội nhắc lại quan điểm kiên quyết cấm các sản phẩm đã được xác định có tác hại đối với sức khỏe; việc sửa luật phải có định nghĩa rõ ràng "để không bị công nghệ mới vượt qua", tránh tình trạng luật vừa ban hành thì những sản phẩm, công nghệ mới đã nằm ngoài phạm vi điều chỉnh.

Cùng với đó, cần tăng cường kiểm soát việc bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi, ngăn chặn hoạt động kinh doanh qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và ứng dụng số. Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ các trường hợp ngoại lệ, phân định trách nhiệm giữa các cơ quan liên quan, nhất là ngành y tế, công an, công thương và chính quyền địa phương; đồng thời đánh giá đầy đủ tác động của các chính sách đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp, tình trạng buôn lậu thuốc lá và nguồn thu ngân sách nhà nước.